Filifili lau gagana

Ez a honlap az Ön által választott nyelven fog megjelenni.

Galulue ma fa’amatala upu fa’afoma’i: O se ta’iala mo ‘au’aunaga soifua maloloina

Vaega Foma'i/Lomiga fesoasoani HCP Fa'asalalau 22 January 2026


O le lelei o feso’ota’iga o se tasi o vaega sili ona tāua mo ‘au’aunaga soifua maloloina. Mai tagata gasegase e le lava le silafia i le Igilisi poo i latou e logonoa, e tāua le tiute o fa’amatala’upu pasia e mautinoa ai o loo sa’o, feāloa’i ma saogalemū feso’ota’iga i le vā o foma’i ma tagata e togafitia.

Aiseā e galulue ai ma fa’amatala’upu pasia e le NAATI?

O fa’amatala’upu pasia e le NAATI e saisaitia i se ta’iala o amioga pulea ma ua a’oa’oina i le tulaga maualuga o ia amioga amiotonu e aofia ai le puipuia o fa’amatalaga, lē fa’aitū’au ma sa’o lelei. E lē pei o tagata o ‘āiga po le ‘aufaigaluega e lua gagana, o la latou matāfaioi o le gagana e fa’aaogāina ai ‘upu lavelave fa’afoma’i, mata’upu ma’ale’ale e aunoa ma le aofia ai ma o latou lagona.

Galulue ma fa’amatala’upu pasia e le NAATI:

  • fa’amautūina ai le saogalemū o tagata gasegase ma fa’atagana malamalama
  • fa’aitiitia le tulaga lamatia fa’afoma’i ma le tulafono
  • fa’aitiitia mea sesē fa’afoma’i ma le lē femalamalamaa’i
  • fa’aleleia atili le fiafia o tagata gasegase ma tulaga manuia i togafitiga
  • lagolagoina tulaga fa’amalosia i le tulafono ma amioga amiotonu i lalo o ‘au’aunaga soifua maloloina ma tulafono tete’e i faiga manatu fa’apito.

Taimi e mana’omia ai se fa’amatala’upu

E mana’omia se fa’amatala’upu pe a:

  • talosagaina e se tagata gasegase
  • e le lava le silafia o le tagata gasegase i le Igilisi
  • e logonoa le tagata gasegase poo ni fa’afitauli i lana fa’alogo
  • e aofia i le talanoaga ni fa’amatalaga lavelave, ma’ale’ale poo fa’aletulafono, e aofia ai le talosagaina o se fa’atagana.

O le atuatuvale pe o se tulaga e lē masani ai, e mafai ona a’afia ai feso’ota’iga ma le tagata gasegase, tusa pe sa masani ona malamalama i le Igilisi. Aloese mai le fa’alagolago i le fanau, tagata o le ‘āiga poo le ‘aufaigaluega, ae maise i tulaga e aofia ai le maloloina o le mafaufau, fa’atagana poo se fa’ai’uga e faia mo gasegase.

Manatua: O le fa’amatala’upu o loo ‘auai atu mo tagata uma i le talanoaga, e lē mo na o le tagata e le lava lona malamalama i le Igilisi. Afai e iai sou popolega i le lē mafai ona e feso’ota’i lelei ma se tagata gasegase, e tatau ona tāpā se fa’amatala’upu.

Fa’avasegaina o se fa’amatala’upu

O le tele o falema’i ma nofoaga tausi ma’i e iai a latou lava auala e fa’avasega ai. Silasila i faiga fa’avae a lau fa’alapotopotoga ma fa’atulaga ni fuafuaga i se taimi vave ia mautinoa ai le mauaina o ‘au’aunaga i gagana tala feagai.

Faitau le ta’iala a le NAATI i auala e galulue ai ma fa’amatala’upu, e aofia ai le filifiliga o itū’aiga fa’amatala’upu.

Fa’amatalaga mana’omia

Ina ia fa’avasega se fa’amatala’upu, e te mana’omia:

  • le igoa o le tagata gasegase (tautuanā fa’amatalaga puipuia i alaalafaga laiti e fa’atatau i mata’upu ma’ale’ale)
  • gagana e mana’omia
  • aso, taimi ma le ‘umi e fa’avasegaina ai
  • itū’aiga fonotaga ma le ‘auga o le mata’upu e fia talanoaina
  • tuātusi (pe a ‘auai atu i le auaunaga)
  • igoa o le tagata faigaluega ma lana numera e feso’ota’i atu ai

Isi vaega e silasila iai

  • O fonotaga e fa’aaogā ai fa’amatala’upu e tele ina ‘umi atu nai lo fonotaga e leai se fa’amatala’upu. Manatua ona fa’aopoopo i le taimi fa’avasega.
  • Fesili i le tagata gasegase pe iai se itupā o le fa’amatala’upu e mana’o ai.
  • O nisi tagata gasegase e ono manana’o i le fa’amatala’upu e tasi mo a latou asiasiga fa’aauau i foma’i.

Ae le’i faia le talanoaga

Fuafuaga mo taimi fa’atali o le fa’amatala ‘upu

Fa’atulaga se nofoaga e fa’atali ai le fa’amatala’upu e ‘ese mai le tagata gasegase. E aogā lea e kolosi ai le tua’oi i le vā fa’ale-galuega ma mafai ai e le ‘aufaigaluega ona logoina le fa’amatala’upu i ni mea e ao ina ia silafia ae le’i amataina le talanoaga.

Logoina o fa’amatalaga aotelega i le fa’amatala’upu

Fa’afeiloa’i i le fa’amatala’upu ma logo iai ni vaega tāua ae le’i amataina le talanoaga. Logo iai ni fa’amatalaga talafeagai ma mata’upu o le a aofia ai, ae maise pe a iai ni mata’upu ma’ale’ale. O le lelei ona logoina o fa’amatalaga aotelega i le fa’amatala’upu e fesoasoani i ana tapenaga mo le talanoaga. Silasila i le ta’iala a le NAATI i auala e galulue ai ma fa’amatala’upu, e aofia ai fa’amatalaga aotelega i’inei.

Fa’atulagaina o nofoa

Mo talanoaga i se nofoaga: Fa’atulaga nofoa ina ia fesāga’i le tagata gasegase, le fa’amatala’upu ma le foma’i fa’a-tafatolu. E siitia ai feso’ota’iga manino ma mautinoa ai o loo auai uma tagata.

Mo fa’amatala’upu Auslan: E tatau ona nofo pe tū le fa’amatala’upu i tafatafa o le foma’i e fa’afesāga’i ma le tagata gasegase. O le fa’atulagaga lea e mafai ai e le tagata Logonoa ona va’ai sa’o i le tagata o tautala ma ana gaioiga. Mo talanoaga ‘u’umi, e ono mana’omia ni fa’amatala’upu se to’a lua e fesuia’i.

Mo fa’amatala’upu mamao: Ia mautinoa o iai uma masini e mana’omia ma ia e malamalama i le fa’aaogāina. O talanoaga ma fa’amatala’upu i le telefoni e lelei atu i luga o le laina ‘ele’ele ma masini fa’aleo tele leo.

I le taimi o le talanoaga

Amataga o le talanoaga

Amata i le faafeiloa’iga o ‘oe ma le fa’amatala’upu i le tagata gasegase. Fa’amatala iai le tiute o le fa’amatala’upu; e fesoasoani i feso’ota’iga i gagana ma e fa’amatalaina saunoaga uma e faia e aunoa ma se faaopoopoga poo se to’esea o se fa’amatalaga. Fa’amatala iai le ‘autū o le talanoaga ma una’ia le tagata gasegase e fai ni ana fesili i soo se taimi lava.

Fa’ai’uina o le talanoaga

Toe fa’amanatu se aotelega o mata’upu tāua e una’ia ai lona malamalama. Siaki pe o malamalama le tagata gasegase i fa’amatalaga uma ma pe iai nisi ana fesili. Fa’atulaga ia ‘aua le tu’umuli fa’atasi le fa’amatala’upu ma le tagata gasegase ina ia tausisia ai tua’oi fa’alegaluega.

I le mae’a ai o le talanoaga

Tu’u se avanoa e toe iloiloina ai ma fa’amatala’upu, ae maise i talanoaga e lavelave se mata’upu. E mafai ai ona fa’atalanoaina nisi mata’upu alia’e ma le galulue felagolagoma’i. O le avanoa tala feagai fo’i lea e maua ai ni manatu ma silasila i ni fa’afitauli e afua mai i le fa’atinoga o tiute o le fa’amatala’upu.

Lomiga fesoasoani fa’aopoopo

Mo nisi fa’amatalaga, asiasi i le:

Sa aogā lenei itulau?(Mana'omia)

O lau tali mai e fesoasoani ia i matou i le fa'aleleia o lenei itūlau. E fa'aaogā e le NAATI lau tali mai e fa'aleleia ai la matou itūlau 'upega feso'ota'i.