Mawasiliano yenye ufanisi ni muhimu katika kutoa huduma bora ya afya. Kwa wagonjwa wenye ujuzi mdogo wa Kiingereza au wale ambao ni viziwi, wakalimani wa kitaalamu wana jukumu muhimu katika kuhakikisha mawasiliano sahihi ya heshima na salama kati ya madaktari na wagonjwa.

Je, kwa nini ni muhimu kufanya kazi na wakalimani waliothibitishwa na NAATI?

Wakalimani waliothibitishwa na NAATI wamefungwa na kanuni za maadili na wamefunzwa kufuata viwango vya maadili ikiwa ni pamoja na usiri, kutokuwa na upendeleo na usahihi. Tofauti na wanafamilia au wafanyakazi wa lugha mbili, jukumu lao ni kusimamia istilahi ngumu za kimatibabu na majadiliano nyeti bila kuhusika kihisia.

Kufanya kazi na wakalimani waliothibitishwa na NAATI:

• huongeza usalama wa mgonjwa na ridhaa iliyostahili
• hupunguza hatari ya kimatibabu na ya kisheria
• hupunguza makosa ya kimatibabu na kutoelewana
• kunaboresha kuridhika kwa mgonjwa na matokeo ya kiafya
• husaidia majukumu ya kisheria na kimaadili chini ya sheria za afya na kupinga ubaguzi.

Wakati wa kutumika na mkalimani

Tumia mkalimani wakati:

• mgonjwa anapoomba apate mmojawapo
• ujuzi wa Kiingereza wa mgonjwa ni mdogo
• mgonjwa ni kiziwi au ana shida ya kusikia
• taarifa ngumu, nyeti au za kisheria zinajadiliwa, ikiwa ni pamoja na wakati wa kuomba ridhaa.

Msongo wa mawazo au hali zisizojulikana zinaweza kuathiri uwezo wa mawasiliano wa mgonjwa, hata kama kwa kawaida wanaelewa Kiingereza. Epuka kutegemea watoto, wanafamilia au wafanyakazi wasio na mafunzo, hasa katika hali zinazohusisha afya ya akili, ridhaa au utambuzi.

Kumbuka: Mkalimani yupo kwa ajili ya kila mtu katika mazungumzo, si tu mtu mwenye ujuzi mdogo wa Kiingereza. Ikiwa una wasiwasi huwezi kuwasiliana vizuri na mgonjwa, unapaswa kumpigia simu mkalimani.

Kuweka nafasi na mkalimani

Hospitali na kliniki nyingi zimeweka taratibu za kuomba mkalimani. Kagua michakato ya shirika lako na ufanye mipango mapema iwezekanavyo ili kuhakikisha huduma zinazofaa za lugha zinatolewa.

Soma mwongozo wa NAATI kuhusu jinsi ya kufanya kazi na wakalimani, ikiwa ni pamoja na jinsi ya kuchagua mbinu sahihi ya kutafsiri.

Taarifa zinazohitajika

Ili kuweka kupata mkalimani, utahitaji:

• jina la mgonjwa (fikiria faragha katika jamii ndogo kuhusu mada nyeti)
• lugha inayohitajika
• tarehe, saa na urefu wa kuweka nafasi
• aina ya miadi na aina ya mazungumzo
• anwani (kwa huduma za eneo)
• jina la mfanyakazi na maelezo yake ya mawasiliano

Mambo mengine ya kuzingatia

• Mashauriano na wakalimani yanaweza kuchukua muda mrefu zaidi ya mashauriano bila mkalimani. Kumbuka hili katika nyakati za kuweka nafasi.
• Waulize wagonjwa kuhusu mapendeleo ya kijinsia kwa mkalimani wao.
• Baadhi ya wagonjwa wanaweza kupendelea mkalimani yule yule kwa mashauriano yanayoendelea.

Kabla ya kikao

Mipango ya mkalimani kusubiri

Wape wakalimani eneo lililotengwa la kusubiri mbali na mgonjwa ikiwezekana. Hii inadumisha mipaka ya kitaaluma na huunda nafasi kwa wafanyakazi kuwafahamisha wakalimani kabla ya mashauriano.

Kumjulisha mkalimani

Jitambulishe kwa mkalimani na utoe maelezo mafupi kabla ya mashauriano. Shiriki taarifa muhimu za usuli na mada zitakazojadiliwa, hasa ikiwa kikao kinahusisha mada nyeti. Maelezo mafupi ya kina humsaidia mkalimani kujiandaa kwa mashauriano yenye ufanisi. Tazama mwongozo wa NAATI kuhusu jinsi ya kufanya kazi na wakalimani, ikiwa ni pamoja na kutoa maelezo mafupi hapa.

Mpangilio wa kukaa

Kwa miadi ya mahali pa kazi (macho kwa macho): Panga viti ili mgonjwa, mkalimani na daktari waunde pembetatu. Hii inakuza mawasiliano wazi na kuhakikisha kila mtu anajumuishwa.

Kwa ukalimani wa Auslan: Mkalimani anapaswa kukaa au kusimama karibu na mtaalamu wa afya na kinyume na mgonjwa. Hii inamwezesha mgonjwa wa Kiziwi kudumisha mguso wa macho na mzungumzaji na kuchunguza lugha ya mwili. Kwa vikao virefu, wakalimani wawili wanaweza kubadilishana.

Kwa ukalimani wa mbali (mtandaoni): Hakikisha una vifaa vinavyohitajika na unaelewa jinsi ya kuvitumia. Ukalimani wa simu hufanya kazi vizuri zaidi ukiwa na simu ya mezani yenye uwezo wa spika.

Wakati wa kikao

Kuanzisha miadi

Anza kwa kujitambulisha wewe mwenyewe na mkalimani kwa mgonjwa. Eleza jukumu la mkalimani; yaani anawezesha mawasiliano na kutafsiri haswa kile kinachosemwa bila kuongeza au kuondoa taarifa. Eleza madhumuni ya kikao na umhimize mgonjwa kuuliza maswali wakati wowote.

Kumaliza miadi

Fupisha mambo muhimu ili kuimarisha uelewa. Hakikisha mgonjwa anaelewa taarifa na mwalike aulize maswali ya mwisho. Panga mkalimani aondoke kando na mgonjwa ili kudumisha mipaka ya kitaaluma.

Baada ya kikao

Toa fursa ya kujadiliana na wakalimani, haswa baada ya mashauriano magumu. Hii inaruhusu majadiliano ya masuala yoyote na inasaidia ushirikiano mzuri. Huu pia ni wakati mwafaka wa kutoa maoni au kushughulikia wasiwasi wowote kuhusu mwenendo wa mkalimani.

Rasilimali za ziada

Kwa maelezo zaidi, tembelea:

• Miongozo ya Afya ya AUSIT ya Kufanya Kazi na Wakalimani
• Miongozo ya Muda ya Serikali ya Victoria: Jinsi ya kufanya kazi na wakalimani na watafsiri
• Miongozo ya Huduma za Lugha: Miongozo ya Huduma za Lugha ya Serikali ya Australia