Osoba dwujęzyczna a tłumacz ustny: Jaka jest różnica?
Wszyscy tłumacze ustni są dwujęzyczni, ale nie wszystkie osoby dwujęzyczne mogą być tłumaczami ustnymi.
- Tłumacz ustny to wykwalifikowany, dwujęzyczny specjalista posiadający kompetencje międzykulturowe, który podlega kodeksowi etycznemu. W Australii standardem zawodowym dla tłumaczy ustnych jest posiadanie certyfikacji NAATI.
- Osoba dwujęzyczna potrafi posługiwać się dwoma językami, ale nie odbyła szkolenia na tłumacza ustnego i nie jest zobowiązana do przestrzegania kodeksu etycznego.
Co wyróżnia tłumaczy ustnych?
Szkolenie i certyfikacja
Tłumacze ustni muszą przejść formalne szkolenie, aby zdobyć umiejętności niezbędne do profesjonalnego wykonywania pracy. NAATI sprawdza ich umiejętności i doświadczenie przed przyznaniem certyfikacji, dzięki czemu możesz mieć pewność, że ich kompetencje zostały ocenione.
Umiejętności językowe i transferowe
NAATI ocenia szereg umiejętności, aby upewnić się, że tłumacze są dokładni i profesjonalni. Obejmuje to zdolności językowe, pamięć, umiejętność zwracania się o wyjaśnienia, radzenie sobie z nakładaniem się wypowiedzi oraz zdolność do dostosowania się do tonu i stylu mówców itp. Tłumacze ustni potrafią rozpoznawać znaczenia kulturowe w wypowiedziach i dobrze przekazywać je w drugim języku.
Etyka zawodowa
Tłumacze ustni przestrzegają kodeksu etycznego zawierającego dziewięć zasad przewodnich. Na przykład, tłumacze ustni muszą być dokładni, bezstronni i poufni. Nie będą udostępniać informacji bez zgody (chyba że jest to wymagane przez prawo). Posiadają również umiejętności radzenia sobie z dylematami etycznymi w swojej pracy.
Wiedza specjalistyczna
Wielu tłumaczy ustnych koncentruje się na konkretnych dziedzinach, takich jak prawo czy opieka zdrowotna. Dzięki temu, w miarę jak poszerzają swoją wiedzę na temat terminologii i różnych sytuacji, zwiększa się ich zdolność do poprawnego tłumaczenia. NAATI oferuje certyfikacje Certified Specialist Interpreter w niektórych językach dla tłumaczy ustnych, którzy są wysoce wyspecjalizowani w dziedzinie zdrowia lub prawa.
Osoby dwujęzyczne zaangażowane jako tłumacze ustni
Ograniczone umiejętności
Osoba dwujęzyczna może biegle posługiwać się dwoma językami, ale może nie posiadać umiejętności przenoszenia znaczeń między nimi. Może jej brakować pewności siebie, by zwrócić się o wyjaśnienie, albo doświadczenia w sporządzaniu notatek, co jest kluczową umiejętnością w przypadku złożonych informacji. Może jej brakować słownictwa wymaganego w sytuacjach formalnych lub skomplikowanych.
Ryzyko błędnej komunikacji
Zwracanie się o tłumaczenie ustne do nieprzeszkolonych osób dwujęzycznych w sytuacjach prawnych, medycznych lub innych wrażliwych sytuacjach może prowadzić do poważnych błędów. Może to powodować błędne diagnozy, nieporozumienia dotyczące prawa lub problemy związane z wyrażeniem zgody lub naruszenia poufności.
Nie sprawdzone
Ich umiejętności językowe i tłumaczeniowe nie zostały poddane niezależnej ocenie.
Członkowie rodziny jako tłumacze ustni
Korzystanie z pomocy członków rodziny jako tłumaczy ustnych stwarza dodatkowe problemy:
- Mogą oni popełniać niebezpieczne błędy wynikające z nieznajomości terminologii lub dodawania bądź pomijania informacji z powodów emocjonalnych, kulturowych lub osobistych
- Mogą przedstawiać własną wersję wydarzeń
- Uczestniczące osoby mogą nie dzielić się wszystkimi istotnymi informacjami ze względu na prywatność
- Może to powodować stres i traumę dla członka rodziny
Nie należy zwracać się o tłumaczenie przez osoby poniżej 18 roku życia. Zaangażowanie profesjonalnego tłumacza pozwala rodzinie skupić się na zapewnieniu wsparcia emocjonalnego i zadawaniu pytań.
Kiedy osoby dwujęzyczne są bardzo przydatne
Osoby dwujęzyczne odgrywają cenną rolę kiedy komunikacja wiąże się z niskim ryzykiem, a dokładność nie jest niezbędna. Dwujęzyczni pracownicy pełnią funkcje recepcjonistów, pielęgniarek, pracowników administracji, specjalistów ds. marketingu, przewodników turystycznych i wiele innych. Ich umiejętność posługiwania się dwoma językami poprawia komunikację w społeczności.
W opiece zdrowotnej dwujęzyczni pracownicy służby zdrowia, którzy podzielają pochodzenie kulturowe pacjenta, odgrywają istotną rolę w zapewnianiu kulturowo odpowiedniej opieki. Należy jednak zawsze angażować tłumacza ustnego, gdy:
- wymagane jest wyrażenie zgody
- omawiane są diagnozy, plany leczenia i inne trudne lub emocjonalne sytuacje.
Pytania, które należy zadać
Wybierając między tłumaczem ustnym a osobą dwujęzyczną, należy rozważyć:
- Czy istnieją implikacje etyczne?
- Czy nieporozumienia mogą wywołać negatywne skutki?
- Czy rozmowa lub informacje są prawnie wiążące?
- Czy muszę wyrazić lub otrzymać zgodę?